جشنواره بومی شهرستان رستم

شهرستان رستم یکی از شهرستان‌های تازه‌بنیاداستان فارس می‌باشد که در سمت شمال غربی این استان واقع شده‌است. مرکز این شهرستان شهر مصیری می‌باشد.

این شهرستان دارای دوبخش مرکزی و سورنا می‌باشد.این منطقه از نظر آب و هوایی دارای دو نوع آب و هوای سرد و معتدل است. دارای دوجلگه بزرگ رستم ۱ و رستم دو است که دارای زمینهای بسیار حاصلخیز می‌باشد. این شهرستان از شمال به استان کهکیلویه وبویراحمد، از جنوب به بوشهر، از شرق به شهرستان شیراز و از غرب نیز به استان کهکیلویه و بویراحمد منتهی می‌گردد. شهرستان رستم دارای کوههای بلند و برفگیر و گیاهان جنگلی به ویژه گیاه بلوط می‌باشد که دارای خواص خوراکی، درمانی، رنگرزی، چرم سازی و غیره می‌باشد. این شهرستان از نظر گیاهان دارویی بسیارغنی است.آثار تاريخي مهم اين شهرستان عبارتند از كتيبه ي تُل اسپيد مربوط به  1500 سال قبل از ميلاد،‌ شهر تاريخي درخيد، نقش حجاري شده ي دي ودوَر(مادرودختر)، نقش برجسته ي كورنگون (كه به گفته ي مورخان محل نيايش بوده است) و  قلعه ي شاه جهان آباد.

 

موقعیت جغرافیایی واقلیمی

شهرستان رستم که قبلا یکی از بخشهای شهرستان ممسنی محسوب میگردید از سال ۱۳۸۷ به شهرستان ارتقاع یافت و اکنون شامل دو بخش سورنا و مرکزی می‌باشد شهر مصیری مرکز شهرستان رستم می‌باشد وسعت شهرستان رستم در حدود ۱۲۰۰ کیلو متر مربع می‌باشد و بیش از ۶۰۰۰۰هزار نفر جمعیت دارد و دارای ۱۹۷ روستا می‌باشد این شهرستان از طرف شمال با استان گهگیلویه و بویر احمد از طرف شرق و جنوب با شهرستان ممسنی از طرف غرب با شهرستان گچساران مرز مشترک دارد ارتفاع متوسط این شهرستان از سطح دریا ۹۲۰ متر و فاصله تا شیراز ۱۵۴ کیلومتر و تا یاسوج ۷۵ کیلومتر میباشد.

 

طبیعت و جاذبه‌های گردشگری شهرستان

چشمه سارهای مراسخوان این مکان تفرجگاهی دارای چشمه سارهای جوشنده و محل خوبی برای استراحت و تفریح گردشگران و مسافران میباشد.چشم انداز این منطقه رودخانه کوه و اثار تاریخی می‌باشد این محل تفرجگاهی به فاصله ۴۰ کیلومتری شمال غربی شهر مصیری نزدیک به روستای مراسخوان سفلی قرار دارد.

سراب سیاه منصورآباد

این جاذبه طبیعی در حدو.د ۲۸ کیلو متری شمال غربی مصیری و در کنار روستای سراب سیاه منصورآباد رستم واقع شده‌است چشم انداز این مکان تفرجگاهی چشمه سارهای جوشنده قابل قایق رانی و سرگرمی آن شنا و ماهی گیری و زیارت امامزاده سید نورالدین و دیدار آثار تاریخی میباشد.

 

پتکون زیرد

جاذبه پتکون در ۱۵ کیلومتری جنوب غربی شهر مصیری و در شرق روستای برافتاب و شمال روستای زیردو قرار دارد چشم انداز این مکان چشمه سارهای جوشنده، کوه، صحرای سرسبز، و آثار تاریخی میباشد.

زوال و دشتک

این دو نقطه از شهرستان رستم دارای جاذبه گردشگری و تفرجگاهی می‌باشد ودر ۸ کیلومتری شمال غربی شهر مصیری واقع است.

سرچشمه گجستان

این جاذبه طبیعی در حدود ۵۰کیلومتری شمال غربی شهر مصیری قرار دارد.دارای چشمه سارها و جنگلهای طبیعی و اثار تاریخی چشم انداز این نقطه پر مصفا میباشد.

آبشار پای تف

یکی از جاذبه‌های طبیعی شهرستان رستم به شمار میرود و در حدود ۴۵ کیلومتری شمال غربی شهر مصیری واقع شده‌است. جنگل، کوه، باغات انار و خانه‌های مسکونی سنتی منظرگاه این نقطه پر مصفا میباشد.

 

پیشینه تاریخی

این شهرستان یکی از شهرستان‌های کهن استان فارس می‌باشد که دارای بیش از ۱۲۰ اثر باستانی می‌باشد اثار شهرستان به سه بخش پیش از تاریخ(قبل از۵۵۰۰)تاریخی بعداز ۵۵۰۰سال و اسلامی از ۱۴۳۰ سال به بعد تقسیم می‌شود ۵۸ اثر این شهرستان در فهرست اثار ملی به ثبت رسیده‌است. تمدن‌های بیش از تاریخ این شهرستان مربوط به عصر نوسنگی هزاره‌های پنجم تا هشتم پیش از میلاد می‌باشد قبل از ورود آریاییها به فلات ایران تمدنهای دیگر نیز در اقضی نقاط شهرستان رستم پا برجا بودند که میتوان به تمدن بزرگ و با شکوه ایلام باستان اشاره کرد که اثار این تمدن در شهرستان رستم عبارتند از:نقش برجسته ایلامی گورنگون شهر ایلامی چهار بازار می‌باشد از لوح نوشته‌های خزانهٔ تخت چمشید از چندین شهر باستانی در منطقه رستم یاد شده‌است که از جمله از شهرهای هوهنوری و یوناری میتوان نام برد. جاده سنگ فرشی روزگار هخامنشی و ساسانی در این شهرستان به چشم میخورد. و یکی از در بندهای پرشیا پارس محسوب میگردید این شهرستان یکی از مناطق سوق الجیشی و استراتژیکی فارس به شمار میرود که میتوان از لشکر کشی اسکندر مقدونی کراسوس سردار رومی والرین امپراتور روم نام برد.

 

بناهای تاریخی

نقش برجستهٔ گورنگون

در بلندی کوهی به نام کرانگوان واقع در شهرستان رستم که از شهر مصیری به طرف روستای بابامیدان در محل تقاطع جاده فارس به خوزستان و یاسوج وبالعکس، جاده فرعی به طرف جنوب کشیده میشودکه پس از در بر گرفتن روستاهای تل سفید، بیدگرد، تل افغانی، و سه تلو به روستای زیردو پایان می‌یابد.در سوی دست راست جاده زیردو گردنه‌ای که در قدیم به سگ مترو(جای که گذر از آن بسیار دشوار است) معروف بوده بر بالای تپه‌ای با ارتفاع یکصد متر تقریبی، نقوش برجسته‌ای از دوره ایلامی در قلعه کوهی برفراز یک کمر پرتگاه مشرف به رودخانه قرار گرفته که قدیماً محل عبادت بوده و در یک سکوی سنگی این تمثالها و نقوش در صخره کنده شده‌است، هفتاد و دو تصویر بزرگ وکوچک می‌باشد که بیشتر آنان در اثر گذر زمان محو شده. راه وصول به آن نقوش فقط به وسیله پلکان کوچکی است که با هنر ابتدای وبومی ساخته شده و از قلعه کوه سرازیر می‌شود میسر می‌باشد.این اثر محصر به فرد مربوط به دوران ایلامی ور ۲۴۰۰ق.م بر صفحه کوه گورنگون سه تلان رستم نقش شده‌است عمده نقوش این اثر عبارتند از دو رب النوع ایلامی اینشوشناک و نیراس و پادشاه و ملکه ایلامی وصفی از پرستش کنندگان آنها که از بالا به پایین سرازیر میشوند پادشاه بر روی چمبره‌ای از مار در سمت چپ او قرار گرفته و با دست راست خود آب حیاط مراسم آشتی روان میسازد.ملکه نیز پشت سر پادشاه نشسته‌است ضمنا ملکه و پادشاه دو تاج شاخدار بر سر دارند

 

جشنواره بومی شهرستان رستم

داو دختر یا دی دور (مادر و دختر)

این اثر در خور توجه بر خلاف گورهای هخامنشی در تخت جمشید و نقش رستم که همگی از یک طبقه شده‌اند، از دو طبقه عالی ساخته شده‌است با توجه به اینکه جلوی دخمه‌های تخت جمشید و نقش رستم به صورت چلیپتا حجاری گردیده و سنونهای جلوی آنها به صورت خاص خود تعبیه شده‌اند این نوع اعمال جاری در ساخت گوردخمه دا و دختر به کار نرفته‌است و معمار آن تلفیقی از معماری یونان و معماری ایرانی می‌باشد در داخل گوردخمه دا و دختر از تابوت سنگی همانند تابوت‌های سنگی گوردخمه‌های هخامنشی در تخت جمشید و نقش رستم دیده نمیشوند و در این گور دخمه از تابلوهای چوبی استفاده میشده‌است. اثر داو دختر مربوط به سال‌های ۵۵۰ تا ۶۵۰ پیش از میلاد بوده و به فاصله ۳۵ کیلومتری شامل غربی شهر مصیری نزدیک به روستای مراسخوان علیاء قرار دارد

شهر تاریخی خفرک

این آثار مدفون در خاک مربوط به قرون آغازین اسلامی بوده‌است و در ۵۰۰ متری شرق شهر مصیری قرار دارد نام خفرک در متون اسلامی قرن چهارم به نام شهر آسمان نام برده شده‌است و مقدسی مورخ قرن چهارم هجری در کتاب احسن التقاسم فی معرفت الا قالیم از ان یاد کرده‌است.

تل بندو

این تپه باستانی در بخش مرکزی شهرستان رستم در میان زمین‌های کشاورزی روستای تل بندو و بر سر خاک آسفالته شیراز – اهواز با فاصله ۵۰۰ متری (جاده شوسه) واقع شده‌است این اثر تاریخی هر ساله توسط دانشجویان رشته باستان شناسی دانشگاه آزاد کازرون مورد کاوش علمی قرار میگیرد. که آثار تمدن‌های هزار سوم ق.م و دوران لپوی و تیموران در نتیجه این کاوش‌ها به دست آمده‌است.

 

جاده سنگ فرشی مراسخوان

یکی از مسیرهای جاده شاهی دوران هخامنشی و ساسانی بوده‌است که چندین کیلومتر طول دارد.این راه شاهی بر فراز کوه مراسخوان روبه روی کوه عنا محل گوردخمه داو دختر قرار گرفته‌است بر فراز این کوه آتشکده ای نیز وجود داشته که احتمال میرود مردم جهت برگذاری مراسم آیینی از طریق جاده سنگ فرشی به محل آتشکده میرفتند.

زبان

مردم شهرستان رستم از نظر قومیت لر می‌باشند که به گویش  لری سخن می‌گویند و درمیان مردم لر طایفه عرب هم به زبان عربی صحبت میکنند که زبان آنها به زبان عربی کتابی نزدیکی ندارد.

مردم رستم خود به تیره‌های کوچکتر از طایفه تقسیم می‌شوند که اهم آنها عبارت از دشتی، شاسنی (از پل فهلیان تا گوراب)بهمنیاری (اطراف بابامیدان) منگودرزی، زیردویی، دهنوئیها، ارجی(منصورآباد علیاء)، حسین آبادی، پرینی، ده تینیها، میدجانی و …

🔗 نمونه کارهای حامی کدر