شهرستان رستم ؛ یکی ازشهرستان‌های تاریخی وکهن استان فارس درایران است

 که در سمت شمال غربی این استان واقع شده‌است. مرکز این شهرستان شهر مصیری می‌باشد.از لحاظ جغرافیایی ازشمال با استان کهگیلویه و بویراحمد هم مرز می‌باشد. این شهرستان پیش از این ملحق به شهرستان ممسنی بود که در اواخر دهه ۷۰ و با تعیین فرمانداری برای این شهرستان، از نظر ساختار سیاسی مستقل اما همچنان در عرصه فرهنگ و سنت وابستگی انکارناپذیری با شهرستان ممسنی دارد. در ممسنی آثار فراوانی از ایران باستان باقی مانده است که از دورۀ ایلامیان تا ساسانیان راشامل می‌شود.آخرین کشف بزرگ باستان شناسی در ممسنی کاخ لیدوما در شهر فهلیان بوده است.

 

تاریخ و تمدن شهرستان رستم.

از لحاظ تاریخی به جرات میتوان گفت که شهرستان رستم یکی از قدیمی ترین زیستگاه های بشر بوده ، که در همه ی دوره های تاریخی نقش بی بدیل و بی نظیری داشته است.از دوره های تاریخی شهرستان رستم می توان به انسان های اولیه ی و دوران  پیش از باستان اشاره کرد زیرا ((غار بوف ))در یقه ی سنگر به روشنی گواه این موضوع میباشد.همچنین شهرستان ممسنی از دیر باز به خاطر طبیعت بکر ،مراتع ، بیشه زارها و منابع آبی فراوان محل سکونت مردمان دامدار  بوده است که از شاخص ترین این اقوام می توان قوم شول را نام ببریم.همچنین به گفته ی مو رخان انشان (نام قدیمی مناطق کوهستانی تمدن ایلامی)که قبل از مهاجرت آریایی ها، مردهاجزء اصلی انشان یا انزان بوده اند وتل اسپید نیز پایتخن انشان بوده است.قبیله ی ساکن رستم در زمان هخامنشیان نیز قبیله ی(( مردها)) بوده است که مردمانی از پارس بوده اند.قبیله ی مردها در آن زمان جزو قویترین ، شجاعترین و نام آور ترین مردم پارس بوده اند که با شنیدن نام آنها دشمن میدان جنگ را رها کرده و میگریخته.سپاه ((مردها))که به دلیل هیبت و جسه ی بزرگ اکثرا با سلاح گرز میجنگیده اند با ضربات سهمگین خود به سپرهای دشمن باعث شکستگی کتفان دشمن شده و بدین ترتیب با شکستن صفوف دفاعی دشمن باعث پیروزی های بیشمار برای لشکر پارس می شدند.

آقای رومن گریشمن ((Roman Ghrishman)) نویسنده و تاریخدان معروف در کتاب ((ایران از آغاز تا اسلام)) آثار ((دا و دور )) در کوه(عنا) )مشرف بر روستای حسین آباد رستم راقبر پادشاهان اولیه ی هخامنشی میداند. بعضی از مورخان یونانی نیز ((کورش بزرگ))را پسر چوپانی از قبیله ی مردها می دانند.آریو برزن نیز از طائفه ی مردان بود که در زمان حمله ی اسکندر مقدونی و سپاه بزرگش به پارس با لشکری متشکل از سغدی ها ،مردها  و دیگر مردمان پارس در مقابل آنها ایستادگی کردند و تا آخرین نفس از سرزمین پارس دفاع کردند.بعد از ورود اسلام به ایران و به دلیل سکونت قوم شول در منطقه ی ممسنی و رستم این مناطق را به شولستان به معنی محل زندگی قوم شول نام گذاری کردند و سپس در اواخر زمان صفوی و اوایل حکومت قاجارنیز به ((محمدحسنی)) ((ممسنی))تغییر نام پیدا کرد.